દિવાળી માટે ઓછા તેલમાં બનતા ટેસ્ટી અને હેલ્ધી ગુજરાતી નાસ્તા | Diwali Low Oil Healthy Gujarati Snacks
દિવાળી એટલે દીવા, રંગોળી, મીઠાઈ અને વિવિધ પ્રકારના સ્વાદિષ્ટ નાસ્તાની મજા! દિવાળીના તહેવારમાં દરેક ગુજરાતી ઘરમાં ચેવડો, ચકરી, મઠરી, સેવ, ગાંઠિયા અને બીજા અનેક પ્રકારના ફરસાણ બનાવવામાં આવે છે. પરંતુ આજકાલ ઘણા લોકો વધારે તેલમાં તળેલા નાસ્તાની જગ્યાએ ઓછા તેલમાં બનતા હેલ્ધી અને સ્વાદિષ્ટ નાસ્તા પસંદ કરે છે.
જો તમે પણ આ દિવાળીએ ઓછા તેલમાં ટેસ્ટી નાસ્તા બનાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ લેખ તમારા માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. અહીં અમે 7 એવી સરળ Gujarati Diwali Snacks Recipes જણાવીશું, જે તમે ઘરે જ ઓછી સામગ્રી અને ઓછા તેલથી બનાવી શકો છો.
આ નાસ્તામાં પૌંઆ ચેવડો, મસાલા મમરા, મખાણા, ગુજરાતી મુઠિયા, મેથી મઠરી, સોજી વેજીટેબલ બાઇટ્સ અને શેકેલા ચણા સામેલ છે. આમાંથી કેટલાક નાસ્તા ગેસ પર શેકીને, કેટલાક સ્ટીમ કરીને અને કેટલાક એર ફ્રાયર અથવા ઓવનમાં બનાવી શકાય છે.
ચાલો જાણીએ દિવાળી માટે ઓછા તેલમાં બનતા 7 ટેસ્ટી ગુજરાતી નાસ્તાની સરળ રેસિપી.
દિવાળી માટે ઓછા તેલમાં નાસ્તો બનાવવાના ફાયદા
દિવાળી દરમિયાન મીઠાઈ અને તળેલા ફરસાણનું પ્રમાણ સામાન્ય દિવસો કરતાં વધારે હોય છે. તેથી રોજિંદા નાસ્તામાં શેકેલા, બાફેલા અને ઓછા તેલમાં તૈયાર થતા વિકલ્પો પસંદ કરી શકાય છે.
ઓછા તેલમાં નાસ્તો બનાવતી વખતે કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે:
નાસ્તાને ડીપ ફ્રાય કરવાને બદલે ધીમા તાપે શેકો.
એર ફ્રાયર અથવા ઓવનનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
પૌંઆ, મમરા, મખાણા અને ચણાને શેકીને બનાવો.
વઘારમાં જરૂરિયાત મુજબ જ તેલ વાપરો.
સ્વાદ માટે લીંબુ, મરી, જીરું, હિંગ અને મસાલાનો ઉપયોગ કરો.
નાસ્તો સંપૂર્ણ ઠંડો થયા પછી જ એરટાઇટ ડબ્બામાં ભરો.
1. ઓછા તેલમાં પૌંઆનો ચેવડો બનાવવાની રીત | Low Oil Poha Chivda Recipe
પૌંઆનો ચેવડો ગુજરાતી ઘરોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય દિવાળી નાસ્તો છે. સામાન્ય રીતે ચેવડો બનાવવા માટે પૌંઆ અને અન્ય સામગ્રી તળવામાં આવે છે, પરંતુ આ રેસિપીમાં પૌંઆને તેલ વગર શેકીને ઓછા તેલમાં સ્વાદિષ્ટ ચેવડો બનાવી શકાય છે.
સામગ્રી
પાતળા પૌંઆ – 4 કપ
શેકેલા સીંગદાણા – ¼ કપ
દાળિયા – ¼ કપ
સૂકું કોપરું – 2 ટેબલસ્પૂન
લીલા મરચાં – 2
મીઠો લીમડો – 10 થી 12 પાન
રાઈ – ½ ચમચી
હળદર – ½ ચમચી
હિંગ – 1 ચપટી
ખાંડ – 1 ચમચી (વૈકલ્પિક)
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
તેલ – 1 થી 2 ટેબલસ્પૂન
બનાવવાની રીત
સૌપ્રથમ એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં પાતળા પૌંઆ લો અને ધીમા તાપે 6 થી 8 મિનિટ સુધી શેકો.
પૌંઆ હળવા અને કરકરા થાય એટલે તેને એક મોટા વાસણમાં કાઢી લો.
હવે કડાઈમાં 1 થી 2 ટેબલસ્પૂન તેલ ગરમ કરો.
તેમાં રાઈ, હિંગ, લીલા મરચાં અને મીઠો લીમડો ઉમેરો.
ત્યારબાદ સીંગદાણા, દાળિયા અને સૂકું કોપરું ઉમેરી થોડું શેકો.
હવે હળદર, મીઠું અને ખાંડ ઉમેરો.
છેલ્લે શેકેલા પૌંઆ ઉમેરી બધી સામગ્રી બરાબર મિક્સ કરો.
ગેસ બંધ કરી ચેવડાને સંપૂર્ણ ઠંડો થવા દો.
ટિપ: પૌંઆને ધીમા તાપે શેકવાથી તેલમાં તળવાની જરૂર પડતી નથી. ચેવડો ઠંડો થયા પછી જ એરટાઇટ ડબ્બામાં ભરો.
2. ઓછા તેલમાં મસાલા મમરા બનાવવાની રીત | Gujarati Masala Mamra Recipe
મસાલા મમરા એકદમ સરળ અને ઝડપથી તૈયાર થતો ગુજરાતી નાસ્તો છે. સાંજની ચા સાથે અથવા અચાનક મહેમાનો આવે ત્યારે આ નાસ્તો પીરસી શકાય છે.
સામગ્રી
મમરા – 4 કપ
સીંગદાણા – ¼ કપ
દાળિયા – 2 ટેબલસ્પૂન
રાઈ – ½ ચમચી
હળદર – ½ ચમચી
લાલ મરચું પાવડર – ½ ચમચી
હિંગ – 1 ચપટી
મીઠો લીમડો – 8 થી 10 પાન
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
તેલ – 1 ટેબલસ્પૂન
બનાવવાની રીત
સૌપ્રથમ કડાઈમાં મમરા નાખીને ધીમા તાપે 4 થી 5 મિનિટ શેકો.
મમરા કરકરા થાય એટલે તેને બહાર કાઢી લો.
હવે કડાઈમાં તેલ ગરમ કરીને રાઈ ઉમેરો.
રાઈ તતડે એટલે હિંગ, મીઠો લીમડો અને સીંગદાણા ઉમેરો.
સીંગદાણા થોડા શેકાઈ જાય એટલે દાળિયા ઉમેરો.
હવે હળદર, લાલ મરચું પાવડર અને મીઠું ઉમેરો.
શેકેલા મમરા નાખીને બધી સામગ્રી બરાબર મિક્સ કરો.
2 મિનિટ ધીમા તાપે હલાવી ગેસ બંધ કરો.
ટિપ: મમરાને વધારે તાપે શેકશો નહીં, નહીં તો તે બળી શકે છે. ઠંડા થયા પછી જ ડબ્બામાં ભરો.
3. મસાલા મખાણા બનાવવાની રીત | Roasted Masala Makhana Recipe
મખાણા એટલે Fox Nuts. ઓછા તેલમાં તૈયાર થતો આ કરકરો નાસ્તો દિવાળી માટે એક સરસ વિકલ્પ છે. મખાણામાં તમારી પસંદગીના મસાલા ઉમેરીને અલગ અલગ ફ્લેવર બનાવી શકાય છે.
સામગ્રી
મખાણા – 3 કપ
ઘી – 1 ટેબલસ્પૂન
કાળા મરી પાવડર – ½ ચમચી
ચાટ મસાલો – ½ ચમચી
લાલ મરચું પાવડર – ¼ ચમચી
હળદર – ¼ ચમચી
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
બનાવવાની રીત
એક નોનસ્ટિક અથવા જાડા તળિયાવાળી કડાઈ ગરમ કરો.
તેમાં મખાણા નાખીને ધીમા તાપે 6 થી 8 મિનિટ શેકો.
મખાણા કરકરા થઈ જાય એટલે તેને બહાર કાઢો.
હવે કડાઈમાં ઘી ગરમ કરો.
તેમાં હળદર, મરચું પાવડર, મરી પાવડર અને ચાટ મસાલો ઉમેરો.
શેકેલા મખાણા ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરો.
ઉપરથી સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું નાખો.
ઠંડા થયા પછી સર્વ કરો.
ટિપ: મખાણા શેકાઈ ગયા છે કે નહીં તે જાણવા એક મખાણું હાથથી દબાવી જુઓ. તે સહેલાઈથી તૂટી જાય તો તૈયાર છે.
4. ગુજરાતી દૂધીના મુઠિયા બનાવવાની રીત | Gujarati Lauki Muthiya Recipe
ગુજરાતી મુઠિયા પરંપરાગત અને સ્વાદિષ્ટ નાસ્તો છે. દૂધી અને ઘઉંના લોટથી બનતા મુઠિયા સ્ટીમ કરીને તૈયાર કરી શકાય છે. ત્યારબાદ થોડા તેલના વઘારથી તેને વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવી શકાય છે.
સામગ્રી
છીણેલી દૂધી – 1 કપ
ઘઉંનો લોટ – ½ કપ
ચણાનો લોટ – ½ કપ
સોજી – 2 ટેબલસ્પૂન
આદુ-લીલા મરચાંની પેસ્ટ – 1 ચમચી
હળદર – ¼ ચમચી
લાલ મરચું પાવડર – ½ ચમચી
ધાણાજીરું – 1 ચમચી
તલ – 1 ચમચી
લીંબુનો રસ – 1 ચમચી
ખાંડ – 1 ચમચી (વૈકલ્પિક)
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
તેલ – 1 ટેબલસ્પૂન
વઘાર માટે
તેલ – 1 ટેબલસ્પૂન
રાઈ – ½ ચમચી
તલ – 1 ચમચી
હિંગ – 1 ચપટી
મીઠો લીમડો – 8 પાન
બનાવવાની રીત
એક મોટા વાસણમાં છીણેલી દૂધી લો.
તેમાં ઘઉંનો લોટ, ચણાનો લોટ અને સોજી ઉમેરો.
હવે આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, હળદર, લાલ મરચું, ધાણાજીરું, તલ અને મીઠું ઉમેરો.
લીંબુનો રસ અને તેલ નાખીને બધું મિક્સ કરો.
દૂધીમાંથી નીકળતા પાણીથી નરમ લોટ બાંધી લો. જરૂર પડે તો થોડું પાણી ઉમેરો.
લોટમાંથી લાંબા મુઠિયાના રોલ બનાવો.
સ્ટીમરમાં પાણી ગરમ કરીને મુઠિયા 15 થી 20 મિનિટ બાફો.
ઠંડા થયા પછી ગોળ ટુકડા કાપો.
કડાઈમાં તેલ ગરમ કરીને રાઈ, હિંગ, તલ અને મીઠો લીમડો ઉમેરો.
હવે મુઠિયાના ટુકડા નાખીને 2 થી 3 મિનિટ સાંતળો.
ટિપ: મુઠિયાને ડીપ ફ્રાય કરવાની જગ્યાએ સ્ટીમ કરવાથી તે ઓછા તેલમાં તૈયાર થાય છે. લીલી ચટણી સાથે ગરમાગરમ પીરસો.
5. ઓવનમાં મેથી મઠરી બનાવવાની રીત | Baked Methi Mathri Recipe
દિવાળીમાં મઠરી ચા સાથે ખાવાની મજા જ અલગ છે. પરંતુ મઠરી સામાન્ય રીતે તેલમાં તળીને બનાવવામાં આવે છે. અહીં આપણે તેને ઓવનમાં બેક કરીને ઓછા તેલમાં તૈયાર કરીશું.
સામગ્રી
ઘઉંનો લોટ – 1 કપ
મેંદો – ½ કપ
સૂકી કસૂરી મેથી – 2 ટેબલસ્પૂન
અજમો – ½ ચમચી
જીરું – ½ ચમચી
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
મરી પાવડર – ¼ ચમચી
તેલ અથવા ઘી – 2 ટેબલસ્પૂન
પાણી – જરૂર મુજબ
બનાવવાની રીત
એક મોટા વાસણમાં ઘઉંનો લોટ અને મેંદો લો.
તેમાં કસૂરી મેથી, અજમો, જીરું, મીઠું અને મરી પાવડર ઉમેરો.
હવે તેલ અથવા ઘી ઉમેરી લોટમાં બરાબર મિક્સ કરો.
થોડું થોડું પાણી નાખીને કઠણ લોટ બાંધો.
લોટને 15 મિનિટ ઢાંકીને રાખો.
નાના લુઆ બનાવી પૂરી કરતાં થોડી જાડી વણી લો.
કાંટાની મદદથી મઠરીમાં થોડાં છિદ્ર કરો.
ઓવનને 170 થી 180°C પર પ્રીહીટ કરો.
બેકિંગ ટ્રેમાં બટર પેપર મૂકી મઠરી ગોઠવો.
લગભગ 15 થી 20 મિનિટ અથવા સોનેરી અને ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી બેક કરો. જરૂર પ્રમાણે સમય બદલો.
ટિપ: ઓવનની ગરમી પ્રમાણે બેકિંગનો સમય બદલાઈ શકે છે. મઠરીને સંપૂર્ણ ઠંડી થયા પછી જ સ્ટોર કરો.
6. ઓછા તેલમાં સોજી વેજીટેબલ બાઇટ્સ | Suji Vegetable Bites Recipe
જો તમને દિવાળીમાં કંઈક અલગ અને સ્વાદિષ્ટ બનાવવું હોય તો સોજી વેજીટેબલ બાઇટ્સ જરૂર ટ્રાય કરો. તેમાં સોજી સાથે ગાજર, કેપ્સિકમ અને અન્ય શાકભાજીનો ઉપયોગ થાય છે.
સામગ્રી
સોજી – 1 કપ
દહીં – ½ કપ
છીણેલું ગાજર – ¼ કપ
ઝીણું સમારેલું કેપ્સિકમ – ¼ કપ
ઝીણી સમારેલી ડુંગળી – ¼ કપ (વૈકલ્પિક)
લીલા મરચાં – 1
આદુની પેસ્ટ – ½ ચમચી
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
કાળી મરી – ¼ ચમચી
ઈનો – ½ ચમચી (વૈકલ્પિક)
તેલ – 1 ચમચી
બનાવવાની રીત
એક વાસણમાં સોજી અને દહીં મિક્સ કરો.
તેમાં ગાજર, કેપ્સિકમ, ડુંગળી અને લીલા મરચાં ઉમેરો.
હવે આદુની પેસ્ટ, મીઠું અને કાળી મરી નાખો.
મિશ્રણને 10 થી 15 મિનિટ આરામ આપો.
જરૂર પ્રમાણે થોડું પાણી ઉમેરી ઘટ્ટ મિશ્રણ તૈયાર કરો.
ઈનો ઉમેરતા હો તો છેલ્લે થોડું પાણી નાખીને હળવેથી મિક્સ કરો.
નાની નાની બાઇટ્સ બનાવો.
નોનસ્ટિક પેનમાં થોડું તેલ લગાવી બાઇટ્સને ધીમા તાપે બંને બાજુ સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકો.
ટિપ: આ નાસ્તાને લીલી ચટણી અથવા ટામેટાની ચટણી સાથે પીરસી શકો છો.
7. મસાલેદાર શેકેલા ચણા બનાવવાની રીત | Roasted Masala Chana Recipe
શેકેલા ચણા એક સરળ અને કરકરો નાસ્તો છે. તેમાં ઓછું તેલ વાપરીને વિવિધ મસાલા ઉમેરવાથી સરસ સ્વાદ મળે છે. દિવાળીના નાસ્તાના મિક્સમાં પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
સામગ્રી
શેકેલા ચણા – 2 કપ
તેલ – 1 ચમચી
લાલ મરચું પાવડર – ½ ચમચી
કાળું મીઠું – ¼ ચમચી
ચાટ મસાલો – ½ ચમચી
જીરું પાવડર – ½ ચમચી
હળદર – 1 ચપટી
બનાવવાની રીત
એક કડાઈમાં 1 ચમચી તેલ ગરમ કરો.
તેમાં શેકેલા ચણા ઉમેરો.
ધીમા તાપે 3 થી 4 મિનિટ હલાવતા રહો.
હવે લાલ મરચું, જીરું પાવડર, હળદર અને કાળું મીઠું ઉમેરો.
છેલ્લે ચાટ મસાલો નાખીને બરાબર મિક્સ કરો.
ગેસ બંધ કરીને ચણાને ઠંડા થવા દો.
તૈયાર મસાલા ચણા ચા સાથે સર્વ કરો.
ટિપ: મસાલા ઉમેર્યા પછી વધારે તાપ ન રાખવો, નહીં તો મસાલા બળી શકે છે.
દિવાળીના ઓછા તેલવાળા નાસ્તા લાંબા સમય સુધી કરકરા કેવી રીતે રાખવા?
ઘરે બનાવેલા નાસ્તાને લાંબા સમય સુધી સ્વાદિષ્ટ અને કરકરા રાખવા માટે યોગ્ય સંગ્રહ ખૂબ જરૂરી છે.
સંપૂર્ણ ઠંડા કરો: ગરમ નાસ્તાને સીધા ડબ્બામાં ન ભરો. તેનાથી અંદર ભેજ થઈ શકે છે.
એરટાઇટ ડબ્બાનો ઉપયોગ કરો: ચેવડો, મમરા અને મઠરી જેવા સૂકા નાસ્તા હવાચુસ્ત ડબ્બામાં રાખો.
ભેજથી બચાવો: નાસ્તાને પાણી, વરાળ અને ભેજથી દૂર રાખો.
અલગ-અલગ સ્ટોર કરો: દરેક પ્રકારના નાસ્તા અલગ ડબ્બામાં રાખવાથી તેનો સ્વાદ અને ક્રિસ્પીનેસ જળવાય છે.
સાફ અને સૂકા ચમચાનો ઉપયોગ કરો: ડબ્બામાં ભેજ પ્રવેશતો અટકાવો.
યોગ્ય સમયમર્યાદામાં વાપરો: નાસ્તામાં વપરાયેલા ઘટકો, ભેજ અને સંગ્રહની સ્થિતિ પ્રમાણે તેની ગુણવત્તા બદલાઈ શકે છે.
મુઠિયા અને સોજી વેજીટેબલ બાઇટ્સ જેવા ભેજવાળા નાસ્તા ફ્રિજમાં રાખીને ટૂંકા સમયમાં ઉપયોગ કરવા. સૂકા નાસ્તા પણ સમયાંતરે તપાસતા રહેવું.
દિવાળી માટે ઓછા તેલમાં નાસ્તો બનાવતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની ટિપ્સ
નાસ્તો બનાવતી વખતે નોનસ્ટિક અથવા જાડા તળિયાવાળી કડાઈનો ઉપયોગ કરો.
પૌંઆ અને મમરાને અલગથી શેકવાથી તેનો સ્વાદ વધુ સારો આવે છે.
એર ફ્રાયરમાં નાસ્તો બનાવતી વખતે એકસાથે વધારે સામગ્રી ન ભરો.
બેકિંગ કરતી વખતે નાસ્તા વચ્ચે જગ્યા રાખો.
ઓછા તેલમાં પણ મસાલા અને તાજી સામગ્રીનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને સ્વાદ વધારી શકાય છે.
દરેક નાસ્તાને તેની સામગ્રી પ્રમાણે યોગ્ય તાપમાને બનાવો.
નિષ્કર્ષ
દિવાળીનો તહેવાર સ્વાદિષ્ટ નાસ્તા વગર અધૂરો લાગે છે. પરંતુ દરેક નાસ્તાને ડીપ ફ્રાય કરવો જરૂરી નથી. તમે પૌંઆનો ચેવડો, મસાલા મમરા, મખાણા, ગુજરાતી મુઠિયા, મેથી મઠરી, સોજી વેજીટેબલ બાઇટ્સ અને મસાલેદાર શેકેલા ચણા જેવી વાનગીઓ ઓછા તેલમાં ઘરે સરળતાથી બનાવી શકો છો.
આ દિવાળીએ તમારા પરિવાર અને મહેમાનો માટે આ ટેસ્ટી Gujarati Diwali Snacks જરૂર બનાવો. તમને આમાંથી કઈ રેસિપી સૌથી વધારે પસંદ આવી તે અમને કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો | Frequently Asked Questions
1. દિવાળી માટે ઓછા તેલમાં કયા નાસ્તા બનાવી શકાય?
દિવાળી માટે પૌંઆ ચેવડો, મસાલા મમરા, શેકેલા મખાણા, ગુજરાતી મુઠિયા, મેથી મઠરી, સોજી વેજીટેબલ બાઇટ્સ અને મસાલેદાર શેકેલા ચણા બનાવી શકાય છે.
2. તેલ વગર ચેવડો કેવી રીતે બનાવવો?
પૌંઆને જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં ધીમા તાપે શેકો. ત્યારબાદ થોડા તેલમાં રાઈ, હિંગ, મીઠો લીમડો, સીંગદાણા અને મસાલાનો વઘાર કરીને પૌંઆ સાથે મિક્સ કરો.
3. એર ફ્રાયરમાં કયા દિવાળી નાસ્તા બનાવી શકાય?
એર ફ્રાયરમાં મઠરી, ચકરી, નમકપારા, સમોસા અને વિવિધ શેકેલા નાસ્તા બનાવી શકાય છે. દરેક રેસિપી માટે તાપમાન અને સમય અલગ હોઈ શકે છે.
4. ઓછા તેલમાં ગુજરાતી મુઠિયા કેવી રીતે બનાવવા?
દૂધી, ઘઉંનો લોટ, ચણાનો લોટ અને મસાલાથી મુઠિયાનો લોટ બાંધી તેને સ્ટીમરમાં બાફો. ત્યારબાદ એક ચમચી તેલના વઘારમાં થોડા સમય માટે સાંતળો.
5. દિવાળીના નાસ્તાને લાંબા સમય સુધી કરકરા કેવી રીતે રાખવા?
નાસ્તાને સંપૂર્ણ ઠંડા કરીને હવાચુસ્ત અને સૂકા ડબ્બામાં રાખો. ભેજથી દૂર રાખો અને ભેજવાળા નાસ્તાને ફ્રિજમાં રાખીને વહેલી તકે ઉપયોગ કરો.
6. શું ઓછા તેલમાં નાસ્તા સ્વાદિષ્ટ બની શકે છે?
હા, યોગ્ય મસાલા, ધીમા તાપે શેકવાની રીત, લીંબુ, જીરું, હિંગ અને તલનો ઉપયોગ કરીને ઓછા તેલમાં પણ સ્વાદિષ્ટ નાસ્તા બનાવી શકાય છે.
7. દિવાળી માટે સૌથી સરળ અને ઝડપથી બનતો હેલ્ધી નાસ્તો કયો છે?
મસાલા મમરા અને શેકેલા મખાણા ઝડપથી તૈયાર થતા સરળ નાસ્તા છે. તેમાં ખૂબ ઓછા તેલનો ઉપયોગ થાય છે.
તમને અમારી આ દિવાળી સ્પેશિયલ રેસિપી પસંદ આવી હોય તો Gujarati Recipe Hub ને ફોલો કરો અને બીજી ગુજરાતી વાનગીઓ માટે મુલાકાત લેતા રહો.

0 Comments