બાજરીના ઢેબરા બનાવવાની રીત – ઘરે બનાવો નરમ અને સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી ઢેબરા

શિયાળાની ઋતુમાં ગરમાગરમ બાજરીના ઢેબરા ખાવાની મજા જ કંઈક અલગ હોય છે. ગુજરાતી ઘરોમાં બાજરીના ઢેબરા નાસ્તા, બપોરના ભોજન અથવા સાંજની ચા સાથે ખાવામાં આવે છે. જો તમને પણ ઘરે નરમ, સ્વાદિષ્ટ અને મસાલેદાર બાજરીના ઢેબરા બનાવવાની ઇચ્છા હોય, તો આ સરળ ગુજરાતી રેસીપી તમારા માટે ઉપયોગી છે.

તાજા શેકેલા સોનેરી-ભૂરા બાજરીના મેથીના ઢેબરા સાથે દહીં, લીલી ચટણી અને ગુજરાતી અથાણું પીરસેલું.

આજે આપણે બાજરીના લોટ, તાજી મેથી, દહીં, ગોળ અને રોજિંદા મસાલાનો ઉપયોગ કરીને તવા પર બાજરીના ઢેબરા બનાવવાની રીત જાણીશું. અહીં કણક બાંધવાથી લઈને ઢેબરા વણવા અને તવા પર બરાબર શેકવા સુધીની દરેક પ્રક્રિયા સરળ રીતે સમજાવવામાં આવી છે.

બાજરીના ઢેબરા બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી

નીચે આપેલી સામગ્રીથી આશરે 8થી 10 મધ્યમ કદના ઢેબરા બનાવી શકાય છે.

  • બાજરીનો લોટ – 2 કપ
  • ઘઉંનો લોટ – ½ કપ
  • તાજી મેથીની ભાજી – 1 કપ, ઝીણી સમારેલી
  • દહીં – ½ કપ
  • ગોળ – 2 ટેબલસ્પૂન, છીણેલો
  • આદુ-લીલા મરચાંની પેસ્ટ – 1 ટેબલસ્પૂન
  • તલ – 1 ટેબલસ્પૂન
  • અજમો – ½ નાની ચમચી
  • ધાણાજીરું પાઉડર – 1 નાની ચમચી
  • લાલ મરચું પાઉડર – ½ નાની ચમચી
  • હળદર – ¼ નાની ચમચી
  • મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
  • તેલ – 2 ટેબલસ્પૂન કણક માટે
  • પાણી – જરૂર મુજબ
  • તેલ અથવા ઘી – ઢેબરા શેકવા માટે

નોંધ: ગોળનો ઉપયોગ સ્વાદમાં હળવી મીઠાશ લાવવા માટે છે. તમે તમારી પસંદ પ્રમાણે તેનું પ્રમાણ ઘટાડી અથવા વધારી શકો છો. મેથીની ભાજી સારી રીતે ધોઈને તેનું વધારાનું પાણી નિતારી લો.

બાજરીના ઢેબરા બનાવવા માટે કેટલો સમય લાગે?

  • તૈયારીનો સમય: 15 મિનિટ
  • કણક તૈયાર કરવાનો સમય: 10 મિનિટ
  • શેકવાનો સમય: 15થી 20 મિનિટ
  • કુલ અંદાજિત સમય: 40થી 45 મિનિટ
  • સર્વિંગ: 3થી 4 વ્યક્તિ
  • રેસીપીનો પ્રકાર: ગુજરાતી નાસ્તો
  • બનાવવાની રીત: તવા પર શેકેલા

બાજરીના ઢેબરા બનાવવાની રીત – સ્ટેપ બાય સ્ટેપ

સ્ટેપ 1: બધી સામગ્રી તૈયાર કરો

બાજરીના ઢેબરા બનાવવા માટે બાજરીનો લોટ, ઘઉંનો લોટ, તાજી મેથી, દહીં, ગોળ, તલ અને મસાલા.

સૌપ્રથમ તાજી મેથીની ભાજીમાંથી પીળાં અને ખરાબ પાન કાઢી નાખો. ત્યારબાદ મેથીને 2થી 3 વખત પાણીથી સારી રીતે ધોઈ લો. વધારાનું પાણી નિતારીને મેથીને ઝીણી સમારી લો.

આદુ અને લીલાં મરચાંને મિક્સરમાં વાટી પેસ્ટ તૈયાર કરો. ગોળને છીણી લો અને બધી જરૂરી સામગ્રી એક જગ્યાએ તૈયાર રાખો.

ઉપયોગી ટિપ: મેથીમાં વધારે પાણી રહેશે તો કણક વધારે ઢીલી બની શકે છે. તેથી મેથીનું પાણી સારી રીતે નિતારવું જરૂરી છે.

સ્ટેપ 2: લોટનું મિશ્રણ તૈયાર કરો

બાજરીના ઢેબરા બનાવવા માટે મોટા સ્ટીલના વાસણમાં બાજરીનો લોટ, ઘઉંનો લોટ, સમારેલી મેથી, તલ અને મસાલા મિક્સ કરતા હાથ.

એક મોટા વાસણમાં 2 કપ બાજરીનો લોટ અને અડધો કપ ઘઉંનો લોટ લો. તેમાં સમારેલી મેથી, તલ, અજમો, ધાણાજીરું પાઉડર, લાલ મરચું પાઉડર, હળદર અને મીઠું ઉમેરો.

હવે તેમાં આદુ-મરચાંની પેસ્ટ અને છીણેલો ગોળ ઉમેરો. બધી સામગ્રીને હાથથી સારી રીતે મિક્સ કરો જેથી મસાલા અને મેથી લોટમાં સરખી રીતે ભળી જાય.

ઉપયોગી ટિપ: અજમાને હાથની હથેળી વચ્ચે થોડો મસળીને ઉમેરવાથી તેનો સ્વાદ સારી રીતે બહાર આવે છે.

સ્ટેપ 3: બાજરીના ઢેબરા માટે કણક બાંધો

સ્ટીલના વાસણમાં દહીં, મેથી અને મસાલા સાથે બાજરીના લોટનો નરમ લોટ બાંધતા બે હાથ.

હવે તૈયાર કરેલા લોટના મિશ્રણમાં દહીં અને 2 ટેબલસ્પૂન તેલ ઉમેરો. બધી સામગ્રીને બરાબર મિક્સ કરો. ત્યારબાદ જરૂર મુજબ થોડું-થોડું પાણી ઉમેરીને કણક બાંધો.

કણક વધારે કડક કે વધારે ઢીલી ન હોવી જોઈએ. તે નરમ અને હાથથી સરળતાથી આકાર આપી શકાય તેવી હોવી જોઈએ.

કણકને ઢાંકીને આશરે 10 મિનિટ રહેવા દો. ત્યારબાદ તેની નરમાઈ તપાસો. જો કણક સૂકી લાગે તો થોડું પાણી ઉમેરી શકો છો.

ઉપયોગી ટિપ: એકસાથે વધારે પાણી ન ઉમેરો. બાજરીનો લોટ અને મેથીની ભેજ પ્રમાણે પાણીની જરૂરિયાત બદલાઈ શકે છે.

સ્ટેપ 4: ઢેબરા બનાવવા માટે લૂઆ તૈયાર કરો

બાજરી અને મેથીના મસાલાવાળા નરમ લોટના સરખા ગોળા સ્ટીલની થાળીમાં ગોઠવેલા અને હાથથી એક ગોળો બનાવવાની પ્રક્રિયા.

કણક તૈયાર થઈ જાય ત્યારબાદ તેને સરખા ભાગમાં વહેંચો. દરેક ભાગના નાના લૂઆ બનાવો અને હથેળીથી હળવા હાથે ગોળ આકાર આપો.

જો કણક હાથમાં ચોંટે તો હાથ પર થોડું તેલ લગાવી શકો છો. લૂઆને વધારે દબાવશો નહીં, જેથી કણકનો નરમપણો જળવાઈ રહે.

ઉપયોગી ટિપ: બધા લૂઆ લગભગ સરખા કદના બનાવશો તો ઢેબરા સરખી રીતે શેકાશે.

સ્ટેપ 5: બાજરીના ઢેબરા વણો

લાકડાના વેલણ અને પાટલા પર ઘઉંનો લોટ છાંટીને મેથીવાળા બાજરીના ઢેબરાને ગોળ અને મધ્યમ જાડાઈમાં વણતા હાથ.

હવે એક લૂઆ લો અને તેને પાટલી પર થોડો સૂકો ઘઉંનો લોટ છાંટીને મૂકો. વેલણની મદદથી હળવા હાથે મધ્યમ જાડાઈનો ગોળ ઢેબરો વણો.

બાજરીના લોટમાં ગ્લૂટન ન હોવાથી કણક ઘઉંના લોટ જેવી ખેંચાતી નથી. તેથી વણતી વખતે વધારે દબાણ ન આપવું. જો ઢેબરો તૂટે તો તેને હાથથી હળવેથી જોડીને ફરી આકાર આપી શકો છો.

ઉપયોગી ટિપ: ઢેબરા બહુ પાતળા ન વણો. મધ્યમ જાડાઈ રાખવાથી તે અંદરથી સારી રીતે શેકવામાં મદદ મળે છે.

સ્ટેપ 6: તવા પર બાજરીના ઢેબરા શેકો

ગેસના ચૂલા પર ગરમ લોખંડના તવા પર શેકાતો મેથીવાળો બાજરીનો ઢેબરો, જેના પર હળવા સોનેરી-ભૂરા ડાઘ દેખાય છે.

ગેસ પર તવો મૂકી તેને મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો. હવે વણેલો ઢેબરો તવા પર મૂકો. એક બાજુ નાના ફોલ્લા અને હળવા બ્રાઉન ડાઘ દેખાય ત્યારે તેને પલટાવો.

બીજી બાજુ થોડું તેલ અથવા ઘી લગાવો. ત્યારબાદ ફરી પલટાવી બંને બાજુ સોનેરી રંગ આવે અને ઢેબરો અંદર સુધી શેકાઈ જાય ત્યાં સુધી રાંધો.

ઢેબરાને જરૂર મુજબ હળવા હાથે દબાવી શકો છો, જેથી તે સરખી રીતે શેકાય. વધારે તેજ આંચ પર શેકવાથી બહારનો ભાગ ઝડપથી બ્રાઉન થઈ શકે છે અને અંદરનો ભાગ કાચો રહી શકે છે.

ઉપયોગી ટિપ: તવો ખૂબ ઠંડો ન હોવો જોઈએ અને વધારે ગરમ પણ ન હોવો જોઈએ. મધ્યમ આંચ પર ધીમે ધીમે શેકવાથી સારો રંગ અને ટેક્સચર મળે છે.

સ્ટેપ 7: ગરમાગરમ બાજરીના ઢેબરા પીરસો

ગરમ લોખંડના તવા પર શેકાતા મેથીના બાજરીના ઢેબરાને મેટલના ચમચાથી પલટાવતા અને તેની ઉપર ઘી લગાવતા હાથ.

બંને બાજુ બરાબર શેકાઈ જાય ત્યારબાદ ઢેબરાને તવામાંથી ઉતારી લો. બધા ઢેબરા આ જ રીતે તૈયાર કરો.

ગરમાગરમ બાજરીના ઢેબરા દહીં, લીલી ચટણી, લસણની ચટણી, અથાણું અથવા તાજા માખણ સાથે પીરસો. સાંજની ચા સાથે પણ આ ગુજરાતી નાસ્તો ખૂબ સરસ લાગે છે.

બાજરીના ઢેબરા નરમ બનાવવાની 7 ખાસ ટિપ્સ

  1. તાજો બાજરીનો લોટ વાપરો: લોટની ગુણવત્તા અને તાજગી ઢેબરાના સ્વાદ પર અસર કરે છે.
  2. મેથીનું પાણી નિતારો: મેથીમાં વધારાની ભેજ હશે તો કણક ઢીલી બની શકે છે.
  3. દહીં યોગ્ય પ્રમાણમાં ઉમેરો: દહીં કણકને ભેજ અને સ્વાદ આપવામાં મદદ કરે છે.
  4. પાણી થોડું-થોડું ઉમેરો: એકસાથે વધારે પાણી ઉમેરવાથી કણક ચીકણી થઈ શકે છે.
  5. કણક વધારે કડક ન બાંધો: નરમ કણકથી ઢેબરા આકાર આપવા સરળ રહે છે.
  6. મધ્યમ આંચ રાખો: ધીમીથી મધ્યમ આંચ પર ઢેબરા અંદર સુધી શેકવામાં મદદ મળે છે.
  7. વધારે સમય ખુલ્લા ન રાખો: તૈયાર ઢેબરાને ઢાંકેલી થાળીમાં રાખવાથી તે ઝડપથી સૂકાતા નથી.

બાજરીના ઢેબરા બનાવતી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો

1. ઢેબરા વણતી વખતે તૂટી જાય છે

બાજરીના લોટમાં ગ્લૂટન ન હોવાથી કણક સહેલાઈથી તૂટી શકે છે. કણક બહુ સૂકી હોય તો થોડું પાણી ઉમેરીને ફરી બાંધો. ઢેબરા વણતી વખતે હળવા હાથે કામ કરો.

2. ઢેબરા કડક બની જાય છે

કણક વધારે કડક બાંધવી અથવા ઢેબરા વધારે સમય સુધી શેકવા એનું એક કારણ હોઈ શકે છે. કણક નરમ રાખો અને ઢેબરાને જરૂર કરતાં વધારે ન શેકો.

3. ઢેબરા અંદરથી કાચા રહે છે

તવો વધારે ગરમ હોય તો બહારનો ભાગ ઝડપથી શેકાઈ શકે છે. મધ્યમ આંચ રાખીને બંને બાજુ પૂરતો સમય આપો.

4. કણક હાથમાં વધારે ચોંટે છે

મેથી અને દહીંને કારણે કણકમાં ભેજ વધી શકે છે. થોડો બાજરીનો લોટ ઉમેરીને કણકની સ્થિતિ સુધારો.

બાજરીના ઢેબરા સાથે શું ખાવું?

ગરમાગરમ બાજરીના ઢેબરા નીચેની વસ્તુઓ સાથે પીરસી શકાય છે:

  • તાજું દહીં
  • લીલી કોથમીરની ચટણી
  • કાઠિયાવાડી લસણની ચટણી
  • લીલાં મરચાંનું અથાણું
  • કેરીનું અથાણું
  • તાજું માખણ અથવા ઘી
  • ગરમાગરમ ચા

બાજરીના ઢેબરા કેવી રીતે સ્ટોર કરવા?

જો ઢેબરા વધ્યા હોય તો તેને પહેલાં સંપૂર્ણપણે ઠંડા થવા દો. ત્યારબાદ સ્વચ્છ, હવાચુસ્ત ડબ્બામાં મૂકી રેફ્રિજરેટરમાં રાખો. લાંબા સમય સુધી બહાર ખુલ્લા રાખવાનું ટાળો.

ફરી ખાવા પહેલાં તવા પર બંને બાજુ સારી રીતે ગરમ કરો. જો ઢેબરામાં અસામાન્ય ગંધ, ચીકાશ અથવા ફૂગ દેખાય તો તેનો ઉપયોગ ન કરો.

બાજરીના ઢેબરા વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

1. બાજરીના ઢેબરા નરમ કેવી રીતે બનાવવા?

નરમ ઢેબરા માટે કણક બહુ કડક ન બાંધો. દહીં અને યોગ્ય પ્રમાણમાં પાણી ઉમેરો. ઢેબરાને મધ્યમ આંચ પર શેકો અને જરૂર કરતાં વધારે સમય સુધી તવા પર ન રાખો.

2. બાજરીના ઢેબરામાં દહીં નાખવું જરૂરી છે?

દરેક રેસીપીમાં દહીં જરૂરી નથી, પરંતુ આ રેસીપીમાં દહીં કણકને ભેજ અને હળવો ખાટો સ્વાદ આપે છે. દહીં વગર પણ બીજી પદ્ધતિથી ઢેબરા બનાવી શકાય છે, પરંતુ પાણીનું પ્રમાણ બદલવું પડશે.

3. બાજરીના ઢેબરા કયા લોટમાંથી બને છે?

બાજરીના ઢેબરાનો મુખ્ય ઘટક બાજરીનો લોટ છે. કેટલીક ગુજરાતી રેસીપીમાં ઘઉંનો લોટ અથવા ચણાનો લોટ પણ ઉમેરવામાં આવે છે.

4. બાજરીના ઢેબરા તૂટે નહીં તે માટે શું કરવું?

કણકમાં પૂરતી ભેજ રાખો અને તેને બહુ કડક ન બાંધો. વણતી વખતે સૂકો લોટ થોડો વાપરો અને વધારે દબાણ ન આપો.

5. બાજરીના ઢેબરા સાથે શું ખાવું?

બાજરીના ઢેબરા દહીં, લીલી ચટણી, લસણની ચટણી, અથાણું, માખણ અને ચા સાથે પીરસી શકાય છે.

6. બાજરીના ઢેબરા તવા પર કેટલા સમય સુધી શેકવા?

ઢેબરાની જાડાઈ અને તવાની ગરમી પ્રમાણે સમય બદલાય છે. સામાન્ય રીતે મધ્યમ આંચ પર બંને બાજુ સોનેરી ડાઘ આવે અને અંદર સુધી શેકાઈ જાય ત્યાં સુધી રાંધો.

7. મેથી વગર બાજરીના ઢેબરા બનાવી શકાય?

હા, મેથી વગર પણ બાજરીના ઢેબરા બનાવી શકાય છે. મેથીની જગ્યાએ કોથમીર અથવા તમારી પસંદની યોગ્ય સમારેલી ભાજી વાપરી શકો છો. સ્વાદ અને કણકની ભેજ પ્રમાણે પાણી ગોઠવો.

8. બાજરીના ઢેબરા કેટલા સમય સુધી રાખી શકાય?

તૈયાર ઢેબરાને ઠંડા કરીને હવાચુસ્ત ડબ્બામાં રેફ્રિજરેટરમાં રાખો. કેટલો સમય સુરક્ષિત રહેશે તે તાજગી, બનાવવાની સ્વચ્છતા અને સંગ્રહના તાપમાન પર આધાર રાખે છે. ખાવા પહેલાં ગંધ અને દેખાવ તપાસો તથા સારી રીતે ગરમ કરો.

નિષ્કર્ષ

આ રીતે ઘરે સરળતાથી સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી બાજરીના ઢેબરા બનાવી શકાય છે. બાજરીનો લોટ, તાજી મેથી, દહીં અને મસાલાના મિશ્રણથી તૈયાર થતા આ ઢેબરા નાસ્તા અથવા ભોજનમાં પીરસવા માટે સરસ વિકલ્પ છે.

તમને આ બાજરીના ઢેબરા બનાવવાની રીત કેવી લાગી તે અમને કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવજો. રેસીપી પસંદ આવી હોય તો તમારા પરિવાર અને મિત્રો સાથે પણ શેર કરજો.

More Gujarati Snacks Recipes

0 Comments