લીલા ચણાનું જાદરીયું બનાવવાની રીત | ગુજરાતી શિયાળાની પરંપરાગત મીઠાઈ

શિયાળાની ઋતુમાં બજારમાં તાજા લીલા ચણા મળવા લાગે છે. ગુજરાતમાં લીલા ચણાને કેટલીક જગ્યાએ જીંજરા અથવા પોપટા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ લીલા ચણામાંથી શાક, કચોરી અને નાસ્તા ઉપરાંત એક સ્વાદિષ્ટ પરંપરાગત મીઠાઈ પણ બનાવવામાં આવે છે, જેને લીલા ચણાનું જાદરીયું કહેવામાં આવે છે.

તાજા લીલા ચણા, ઘી, દૂધ અને સૂકા મેવામાંથી બનાવેલું ગુજરાતી જાદરીયું બદામ અને પિસ્તાની કતરણથી સજાવીને બાઉલમાં પીરસેલું


ઘી, દૂધ, ખાંડ અને સૂકા મેવાના ઉપયોગથી બનતું આ જાદરીયું શિયાળામાં ખાસ પસંદ કરવામાં આવે છે. જો તમે ઘરે કંઈક અલગ અને પરંપરાગત શિયાળાની ગુજરાતી મીઠાઈ બનાવવા માંગતા હો, તો આ સરળ રેસીપી તમારા માટે ઉપયોગી રહેશે.

આજે આપણે Lila Chana Nu Jadariyu એટલે કે લીલા ચણાનું જાદરીયું બનાવવાની સરળ રીત જાણીશું. આ Jadariyu Recipe in Gujaratiમાં સામગ્રીનું પ્રમાણ, લીલા ચણાની પેસ્ટ તૈયાર કરવાની રીત, શેકવાની ટિપ્સ અને પીરસવાની રીત વિગતવાર સમજાવવામાં આવી છે.

લીલા ચણાનું જાદરીયું બનાવવા માટેની સામગ્રી

આ રેસીપીમાં આપેલું પ્રમાણ આશરે 3થી 4 લોકો માટે છે.

  • તાજા લીલા ચણા – 250 ગ્રામ (ફોલેલા દાણા)

  • ઘી – 100 ગ્રામ

  • ખાંડ – 100 ગ્રામ

  • દૂધ – 1થી 1½ કપ

  • કાજુ – 8થી 10 નંગ

  • બદામ – 8થી 10 નંગ

  • કિસમિસ – 1 મોટી ચમચી

  • એલચી પાઉડર – ¼ નાની ચમચી (વૈકલ્પિક)

નોંધ: દૂધનું પ્રમાણ ચણાની પેસ્ટ અને તેની ભેજ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. તેથી દૂધ થોડું થોડું ઉમેરીને મિશ્રણની ઘટ્ટતા પ્રમાણે પ્રમાણ નક્કી કરો.

લીલા ચણાનું જાદરીયું ઘરે કેવી રીતે બનાવવું?

જો તમને પ્રશ્ન હોય કે લીલા ચણાનું જાદરીયું ઘરે કેવી રીતે બનાવવું, તો નીચે આપેલા સ્ટેપ અનુસરો. આ રીતમાં પહેલાં લીલા ચણાની પેસ્ટ તૈયાર કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ તેને ઘીમાં શેકીને દૂધ, ખાંડ અને સૂકો મેવો ઉમેરવામાં આવે છે.

સ્ટેપ 1: લીલા ચણા સાફ કરો

તાજા લીલા ચણાની શીંગોમાંથી દાણા કાઢીને સાફ કરવાની રીત


સૌપ્રથમ તાજા લીલા ચણાની શીંગોમાંથી દાણા કાઢી લો. દાણાને સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો અને વધારાનું પાણી નિતારી દો. ચણામાં વધારે પાણી રહી જાય તો પેસ્ટ શેકવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

સ્ટેપ 2: લીલા ચણાની પેસ્ટ બનાવો

લીલા ચણાને મિક્સરમાં પાણી ઉમેર્યા વગર દરદરી પેસ્ટ બનાવવાની રીત


હવે ધોયેલા લીલા ચણાને મિક્સર જારમાં નાખો. પાણી ઉમેર્યા વગર તેને દરદરા પીસી લો. પેસ્ટ બહુ ઝીણી કરવાની જરૂર નથી. થોડો દાણેદાર ટેક્સ્ચર રહેવાથી તૈયાર મીઠાઈમાં ચણાનો સ્વાદ સારી રીતે અનુભવાય છે.

સ્ટેપ 3: ઘીમાં ચણાની પેસ્ટ શેકો

કડાઈમાં ઘી સાથે લીલા ચણાની દરદરી પેસ્ટને ધીમા તાપે લાકડાના ચમચાથી શેકવાની રીત


એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં ઘી ગરમ કરો. ઘી ગરમ થાય એટલે તેમાં લીલા ચણાની પેસ્ટ ઉમેરો. મધ્યમથી ધીમા તાપે સતત હલાવતા રહો, જેથી પેસ્ટ કડાઈના તળિયે ચોંટે નહીં.

ચણાનો કાચો વાસ ઓછો થાય અને પેસ્ટનો રંગ થોડો બદલાય ત્યાં સુધી તેને શેકો. આ સ્ટેપમાં ઉતાવળ ન કરવી, કારણ કે સારી રીતે શેકેલી પેસ્ટથી જાદરીયાનો સ્વાદ વધુ સારો બને છે.

સ્ટેપ 4: દૂધ ઉમેરો

કડાઈમાં શેકેલી લીલા ચણાની પેસ્ટમાં ગરમ દૂધ થોડું થોડું ઉમેરીને મિક્સ કરવાની રીત


હવે દૂધને થોડું ગરમ કરીને ધીમે ધીમે કડાઈમાં ઉમેરો. દૂધ ઉમેરતી વખતે મિશ્રણ સતત હલાવતા રહો. શરૂઆતમાં મિશ્રણ પાતળું લાગશે, પરંતુ ધીમે ધીમે દૂધ શોષાઈને મિશ્રણ ઘટ્ટ થવા લાગશે.

આ લીલા ચણાનું જાદરીયું દૂધથી બનાવવાની રીતનો મહત્વનો ભાગ છે. દૂધ એકસાથે ન ઉમેરો. ચણાની પેસ્ટની સ્થિતિ પ્રમાણે જરૂર લાગે તેટલું જ દૂધ ઉમેરો. ગરમ મિશ્રણમાં દૂધ ઉમેરતી વખતે છાંટા પડી શકે છે, તેથી સાવચેતી રાખો.

સ્ટેપ 5: ખાંડ ઉમેરો

દૂધમાં રાંધેલી લીલા ચણાની પેસ્ટમાં ખાંડ ઉમેરીને મિક્સ કરવાની રીત


ચણાની પેસ્ટ દૂધ શોષી લે અને મિશ્રણ ઘટ્ટ થવા લાગે ત્યાર પછી તેમાં ખાંડ ઉમેરો. ખાંડ ઓગળે ત્યાં સુધી સતત હલાવતા રહો. ખાંડ ઉમેર્યા પછી મિશ્રણ થોડું ઢીલું થઈ શકે છે. તેને ધીમા તાપે હલાવતા રહો, જેથી વધારાનો ભેજ ઓછો થાય.

સ્ટેપ 6: સૂકો મેવો અને એલચી ઉમેરો

લીલા ચણાના જાદરીયામાં સમારેલા કાજુ, બદામ, પિસ્તા અને એલચી પાઉડર ઉમેરવાની રીત


હવે તેમાં સમારેલા કાજુ, બદામ, કિસમિસ અને એલચી પાઉડર ઉમેરો. બધી સામગ્રી બરાબર મિક્સ કરો. મિશ્રણ તમારી પસંદગી પ્રમાણે ઘટ્ટ થાય ત્યારે ગેસ બંધ કરો.

સ્ટેપ 7: તૈયાર જાદરીયું પીરસો

કાજુ, બદામ અને પિસ્તાની કતરણથી સજાવેલું તૈયાર લીલા ચણાનું જાદરીયું પિત્તળના બાઉલમાં પીરસેલું


તૈયાર જાદરીયું સર્વિંગ બાઉલમાં કાઢો. ઉપરથી થોડા કાજુ અને બદામની કતરણ નાખીને ગરમાગરમ પીરસો.

જો તમને લીલા ચણાની સુખડી જેવા ઘટ્ટ સ્વરૂપમાં ખાવું ગમતું હોય, તો તૈયાર મિશ્રણને ઘી લગાવેલી થાળીમાં પાથરીને ઠંડું થવા દો. સંપૂર્ણ ઠંડું થયા પછી તેના ટુકડા કરી શકો છો. જોકે આ જાદરીયું અને પરંપરાગત લીલા ચણાની સુખડીની રીત એકસરખી હોવી જરૂરી નથી; આ રેસીપીમાં દૂધવાળું મિશ્રણ વપરાય છે અને તેનો ટેક્સ્ચર અલગ હોઈ શકે છે.

જીંજરાનું જાદરીયું અને પોપટાનું જાદરીયું બનાવવા માટેની ટિપ્સ

ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં લીલા ચણાને જીંજરા અથવા પોપટા કહેવામાં આવે છે. તેથી આ જ વાનગી માટે જીંજરાનું જાદરીયું અથવા પોપટાનું જાદરીયું જેવા નામ પણ સાંભળવા મળે છે.

સ્વાદિષ્ટ જાદરીયું બનાવવા માટે આ ટિપ્સ ધ્યાનમાં રાખો:

  1. તાજા ચણા પસંદ કરો: લીલા અને ભરાવદાર દાણા પસંદ કરો. સૂકાઈ ગયેલા અથવા બગડેલા દાણા વાપરશો નહીં.

  2. પાણી સારી રીતે નિતારો: ચણા ધોયા પછી વધારાનું પાણી કાઢી નાખો.

  3. પેસ્ટ દરદરી રાખો: બહુ ઝીણી પેસ્ટ કરતાં દરદરી પેસ્ટથી વધુ સારો ટેક્સ્ચર મળે છે.

  4. ધીમા તાપે શેકો: પેસ્ટને ઉતાવળમાં ઊંચા તાપે શેકશો નહીં. સતત હલાવતા રહો.

  5. દૂધ થોડું થોડું ઉમેરો: ચણાની પેસ્ટ પ્રમાણે દૂધનું પ્રમાણ ગોઠવો.

  6. ખાંડ યોગ્ય સમયે ઉમેરો: પેસ્ટ શેકાઈ જાય અને દૂધ શોષાઈ જાય પછી ખાંડ ઉમેરો.

  7. સૂકો મેવો પસંદગી પ્રમાણે ઉમેરો: કાજુ, બદામ અને કિસમિસ ઉપરાંત પિસ્તા પણ ઉમેરી શકો છો.

લીલા ચણાની મીઠાઈ બનાવતી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો

1. પેસ્ટમાં વધારે પાણી હોવું: વધારે પાણીથી પેસ્ટ શેકવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

2. પેસ્ટ બરાબર ન શેકવી: ચણાનો કાચો વાસ રહી શકે છે. તેથી ધીમા તાપે સારી રીતે શેકવી જરૂરી છે.

3. એકસાથે વધારે દૂધ ઉમેરવું: મિશ્રણ બહુ પાતળું થઈ શકે છે. દૂધ થોડું થોડું ઉમેરો.

4. ઊંચા તાપે રાંધવું: મિશ્રણ તળિયે ચોંટી શકે અથવા બળી શકે છે.

5. મિશ્રણ ઘટ્ટ થાય તે પહેલાં ગેસ બંધ કરવો: તમારી પસંદગી મુજબ ભેજ ઓછો થાય ત્યાં સુધી હલાવતા રહો.

લીલા ચણાનું જાદરીયું કેવી રીતે પીરસવું?

આ Green Chana Sweet Recipe ગરમાગરમ બાઉલમાં પીરસી શકાય છે. તમે તેને નીચેની રીતે પીરસી શકો છો:

  • ઉપરથી કાજુ અને બદામની કતરણ નાખીને.

  • થોડું એલચી પાઉડર છાંટીને.

  • શિયાળાના નાસ્તા અથવા ભોજન પછી મીઠાઈ તરીકે.

  • ઘી લગાવેલી થાળીમાં પાથરીને ઠંડું કર્યા પછી નાના ટુકડામાં કાપીને.

લીલા ચણાનું જાદરીયું કેવી રીતે સાચવવું?

આ રેસીપીમાં દૂધનો ઉપયોગ થતો હોવાથી તેને લાંબા સમય સુધી રૂમ ટેમ્પરેચર પર રાખવું યોગ્ય નથી. જાદરીયું ઠંડું થયા પછી સ્વચ્છ, ઢાંકણવાળા ડબ્બામાં ભરીને ફ્રિજમાં રાખો. શક્ય હોય તો 1થી 2 દિવસમાં તેનો ઉપયોગ કરો.

પીરસતી વખતે સ્વચ્છ ચમચી વાપરો. જો મીઠાઈમાં ખાટી ગંધ, ફૂગ, અસામાન્ય રંગ અથવા ચીકણો ફેરફાર દેખાય તો તેનો ઉપયોગ ન કરો. આ દૂધવાળી મીઠાઈને લાંબા સમય સુધી બહાર રાખવાની સલાહ નથી.

લીલા ચણાનું જાદરીયું – વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

1. લીલા ચણાનું જાદરીયું બનાવવા માટે કયા ચણા વાપરવા?

આ રેસીપી માટે તાજા લીલા ચણાના ફોલેલા દાણા વાપરો. ગુજરાતમાં આ દાણાને કેટલીક જગ્યાએ જીંજરા અથવા પોપટા પણ કહેવામાં આવે છે.

2. લીલા ચણાનું જાદરીયું દૂધ વગર બનાવી શકાય?

આ લેખમાં આપેલી રીત દૂધવાળી છે. દૂધ વગર બનાવવાની રીતમાં પ્રમાણ અને ટેક્સ્ચર બદલાઈ શકે છે. તેથી દૂધવાળી રેસીપીમાં સીધો ફેરફાર કરતાં પહેલાં અલગ પ્રમાણ અજમાવવું જરૂરી છે.

3. લીલા ચણાની પેસ્ટ કેવી હોવી જોઈએ?

ચણાની પેસ્ટ દરદરી રાખવી. તેમાં પાણી ઉમેરવાની જરૂર નથી. દરદરી પેસ્ટથી મીઠાઈમાં ચણાનો સ્વાદ અને ટેક્સ્ચર જળવાય છે.

4. લીલા ચણાનું જાદરીયું કેટલા લોકો માટે બને છે?

આ લેખમાં આપેલા પ્રમાણથી આશરે 3થી 4 લોકો માટે જાદરીયું તૈયાર થઈ શકે છે. સર્વિંગનું પ્રમાણ વ્યક્તિની પસંદગી પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે.

5. જાદરીયું ગરમ ખાવું કે ઠંડું?

જાદરીયું ગરમાગરમ બાઉલમાં પીરસી શકાય છે. જો ઘટ્ટ સ્વરૂપમાં ખાવું હોય તો ઘી લગાવેલી થાળીમાં પાથરીને ઠંડું કર્યા પછી ટુકડા કરી શકો છો.

6. લીલા ચણાનું જાદરીયું અને ઘઉંના પોંકનું જાદરીયું એક જ છે?

ના. લીલા ચણાનું જાદરીયું લીલા ચણાથી બને છે, જ્યારે ઘઉંના પોંકનું જાદરીયું લીલા ઘઉંના પોંક અથવા તેના લોટથી બનાવવામાં આવે છે. બંને અલગ સામગ્રી અને રીત ધરાવતી વાનગીઓ છે.

7. જાદરીયું બનાવવા માટે કયા સૂકા મેવાનો ઉપયોગ કરી શકાય?

આ રેસીપીમાં કાજુ, બદામ અને કિસમિસનો ઉપયોગ કર્યો છે. તમે તમારી પસંદગી પ્રમાણે પિસ્તા પણ ઉમેરી શકો છો.

અંતિમ વાત

શિયાળામાં મળતા તાજા લીલા ચણાનો ઉપયોગ કરીને બનાવાતું લીલા ચણાનું જાદરીયું એક સ્વાદિષ્ટ પરંપરાગત ગુજરાતી મીઠાઈ છે. ઘી, દૂધ, ખાંડ અને સૂકા મેવાના મિશ્રણથી તેનો સ્વાદ વધુ સરસ બને છે. તમે પણ આ સરળ જાદરીયું બનાવવાની રીત અનુસરીને ઘરે આ મીઠાઈ બનાવી શકો છો.

જો તમને આવી જ શિયાળાની ગુજરાતી મીઠાઈ અને પરંપરાગત ગુજરાતી વાનગીઓ બનાવવી ગમતી હોય, તો Gujarati Recipe Hub પર બીજી રેસીપી પણ વાંચો.

તમને આ રેસીપી કેવી લાગી તે કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવશો!

More Gujarati Recipes

0 Comments