મેથી ગાજરનું શાક બનાવવાની રીત – સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી મેથી ગાજરનું શાક
શિયાળાની ઋતુમાં તાજી મેથી અને ગાજર સરળતાથી મળી રહે છે. આ બંને શાકભાજીનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવતું મેથી ગાજરનું શાક સ્વાદમાં ખૂબ જ સરસ લાગે છે. ગાજરની હળવી મીઠાશ અને મેથીનો થોડો કડવો સ્વાદ મળીને આ શાકને એક અલગ જ સ્વાદ આપે છે.
જો તમે રોજિંદા ભોજનમાં કંઈક સરળ, સ્વાદિષ્ટ અને અલગ ગુજરાતી શાક બનાવવા માંગતા હોવ, તો મેથી ગાજરનું શાક એક સારો વિકલ્પ છે. આ શાક રોટલી, ભાખરી, બાજરીના રોટલા અને પરાઠા સાથે પીરસી શકાય છે.
આજે આપણે ઘરે સરળતાથી મેથી ગાજરનું શાક બનાવવાની રીત શીખીશું. તેમાં કઈ સામગ્રી લેવી, મેથી કેવી રીતે સાફ કરવી, ગાજર કેટલા સમય સુધી ચડાવવું અને શાકનો સ્વાદ સરસ બનાવવા માટે કઈ ટિપ્સ ઉપયોગી છે તે બધું વિગતવાર જાણીશું.
મેથી ગાજરનું શાક બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
નીચે આપેલી સામગ્રી અંદાજે 3થી 4 વ્યક્તિ માટે પૂરતી છે.
| સામગ્રી | જથ્થો |
|---|---|
| તાજી મેથીની ભાજી | 200 ગ્રામ |
| ગાજર | 400 ગ્રામ |
| સમારેલી ડુંગળી | 1 મધ્યમ |
| સમારેલું ટામેટું | 1 મધ્યમ |
| લીલાં મરચાં | 2 |
| આદુ-લસણની પેસ્ટ | 1 નાની ચમચી |
| તેલ | 2 મોટી ચમચી |
| જીરું | 1 નાની ચમચી |
| રાઈ | ½ નાની ચમચી |
| હિંગ | 1 ચપટી |
| હળદર | ½ નાની ચમચી |
| લાલ મરચું પાઉડર | ½ નાની ચમચી |
| ધાણાજીરું પાઉડર | 1 નાની ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ પ્રમાણે |
| ગરમ મસાલો | ¼ નાની ચમચી (વૈકલ્પિક) |
| લીલી કોથમીર | 2 મોટી ચમચી |
| પાણી | જરૂર મુજબ |
નોંધ: મસાલાની તીખાશ અને મીઠાનું પ્રમાણ તમારા સ્વાદ પ્રમાણે બદલી શકો છો. જો તમને ડુંગળી કે લસણ વગરનું શાક પસંદ હોય, તો તેને છોડી પણ શકો છો.
મેથી અને ગાજર તૈયાર કરવાની રીત
શાકનો સ્વાદ સારો બનાવવા માટે મેથી અને ગાજરને યોગ્ય રીતે સાફ કરીને તૈયાર કરવાં જરૂરી છે.
મેથી તૈયાર કરો:
સૌપ્રથમ તાજી મેથીની ભાજી લો.
મેથીમાંથી પીળાં પાન અને જાડા ડાળખાં અલગ કરો.
મેથીને 2થી 3 વખત સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો.
વધારાનું પાણી નિતારી લો.
હવે મેથીનાં પાનને બારીક સમારી લો.
ગાજર તૈયાર કરો:
ગાજરને સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો.
તેની છાલ ઉતારી લો.
ગાજરને મધ્યમ કદના નાના ટુકડામાં સમારો.
બધા ટુકડા લગભગ સરખા કદના રાખો જેથી તે સરખી રીતે ચડી શકે.
મેથી ગાજરનું શાક બનાવવાની રીત – Step by Step
સ્ટેપ 1: મેથીની ભાજી સાફ કરીને સમારી લો
સૌપ્રથમ મેથીની ભાજીમાંથી ખરાબ પાન અને જાડા ડાળખાં દૂર કરો. ત્યારબાદ મેથીને સ્વચ્છ પાણીથી સારી રીતે ધોઈ લો. પાણી નિતારી લીધા પછી મેથીને બારીક સમારી લો.
મેથીમાં વધારે પાણી રહી જાય તો શાકમાં વધારાનો ભેજ આવી શકે છે. તેથી સમારેલી મેથીનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેનું પાણી બરાબર નિતારી લો.
સ્ટેપ 2: ગાજર કાપીને તૈયાર કરો
હવે ગાજરને ધોઈ તેની છાલ ઉતારી લો. ત્યારબાદ ગાજરને નાના અને સરખા કદના ટુકડામાં કાપી લો. ગાજરના ટુકડા બહુ મોટા ન રાખવા જેથી તે યોગ્ય સમયમાં ચડી શકે.
સ્ટેપ 3: કડાઈમાં તેલ ગરમ કરીને વઘાર કરો
ગેસ પર એક કડાઈ મૂકો. તેમાં 2 મોટી ચમચી તેલ નાખીને મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં રાઈ અને જીરું ઉમેરો.
રાઈ તતડે અને જીરું સુગંધ આપવા લાગે ત્યારે તેમાં ચપટી હિંગ ઉમેરો.
સ્ટેપ 4: આદુ, લસણ અને લીલાં મરચાં ઉમેરો
હવે કડાઈમાં આદુ-લસણની પેસ્ટ અને બારીક સમારેલાં લીલાં મરચાં ઉમેરો. તેને લગભગ 30થી 40 સેકન્ડ સુધી હળવેથી સાંતળો.
ત્યારબાદ સમારેલી ડુંગળી ઉમેરો અને ડુંગળી થોડી પારદર્શક અને નરમ થાય ત્યાં સુધી સાંતળો.
સ્ટેપ 5: ટામેટાં અને મસાલા ઉમેરો
હવે તેમાં સમારેલું ટામેટું ઉમેરો. સાથે હળદર, લાલ મરચું પાઉડર, ધાણાજીરું પાઉડર અને સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું ઉમેરો.
બધી સામગ્રીને સારી રીતે મિક્સ કરીને 2થી 3 મિનિટ સુધી મધ્યમ આંચ પર પકાવો. ટામેટાં નરમ થઈ જાય એટલે આગળનો સ્ટેપ કરો.
સ્ટેપ 6: ગાજર ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો
હવે તૈયાર કરેલા ગાજરના ટુકડા કડાઈમાં ઉમેરો. મસાલા સાથે ગાજરને સારી રીતે મિક્સ કરો.
કડાઈને ઢાંકી મધ્યમથી ધીમી આંચ પર લગભગ 5થી 7 મિનિટ સુધી પકાવો. વચ્ચે એકાદ વખત હલાવતા રહો જેથી ગાજર તળિયે ચોંટે નહીં.
ગાજર થોડું નરમ થવા લાગે એટલે તેમાં મેથી ઉમેરવા માટે તૈયાર છે.
સ્ટેપ 7: સમારેલી મેથી ઉમેરો
હવે ગાજરમાં સમારેલી મેથીની ભાજી ઉમેરો. ચમચાની મદદથી મેથી અને ગાજરને મસાલા સાથે સારી રીતે મિક્સ કરો.
મેથી ઉમેર્યા પછી તેનું પ્રમાણ થોડું ઓછું દેખાવા લાગશે, જે સામાન્ય છે. મેથીમાંથી થોડો ભેજ પણ છૂટશે.
ધીમી આંચ પર લગભગ 3થી 5 મિનિટ સુધી પકાવો.
સ્ટેપ 8: શાકને બરાબર ચડવા દો
હવે કડાઈને ઢાંકી ધીમી આંચ પર વધુ 5થી 8 મિનિટ સુધી શાક પકાવો. વચ્ચે ઢાંકણ ખોલીને શાક હલાવતા રહો.
ગાજર નરમ થયું છે કે નહીં તે ચમચી અથવા કાંટાની મદદથી તપાસો. ગાજર સહેલાઈથી દબાય પરંતુ તેનો આકાર જળવાઈ રહે ત્યારે શાક તૈયાર થવાની નજીક છે.
જો શાકમાં વધારે પાણી દેખાય તો ઢાંકણ ખોલીને થોડો સમય પકાવો જેથી વધારાનો ભેજ દૂર થાય.
સ્ટેપ 9: મસાલા તપાસીને શાક તૈયાર કરો
છેલ્લે સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું તપાસો. જરૂર જણાય તો થોડું મીઠું ઉમેરો. વૈકલ્પિક રીતે થોડો ગરમ મસાલો ઉમેરી શકો છો.
હવે બારીક સમારેલી કોથમીર ઉમેરો અને ગેસ બંધ કરો.
આ રીતે તમારું સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી મેથી ગાજરનું શાક તૈયાર થઈ જશે.
મેથી ગાજરનું શાક પીરસવાની રીત
તૈયાર થયેલું શાક એક સર્વિંગ બાઉલમાં કાઢો. ઉપરથી થોડી તાજી કોથમીર ઉમેરો.
આ શાકને નીચેની વાનગીઓ સાથે પીરસી શકો છો:
ગરમાગરમ ગુજરાતી રોટલી
બાજરીનો રોટલો
ઘઉંની ભાખરી
મેથીના થેપલા
પરાઠા
દાળ-ભાત અને કચુંબર
સાથે લીલી ચટણી, છાશ અને ગુજરાતી અથાણું પીરસવાથી ભોજન વધુ સ્વાદિષ્ટ બને છે.
મેથી ગાજરનું શાક સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે ઉપયોગી ટિપ્સ
1. તાજી મેથી પસંદ કરો: લીલાં અને તાજાં પાન ધરાવતી મેથી પસંદ કરો. પીળાં કે ખરાબ પાન દૂર કરો.
2. મેથીનું પાણી નિતારી લો: મેથી ધોયા પછી વધારાનું પાણી દૂર કરવું જરૂરી છે, જેથી શાક વધારે ભીનું ન બને.
3. ગાજર પહેલાં ઉમેરો: ગાજર મેથી કરતાં વધુ સમય લઈ શકે છે. તેથી પહેલાં ગાજરને થોડું ચડવા દો અને પછી મેથી ઉમેરો.
4. મસાલાનું પ્રમાણ યોગ્ય રાખો: વધારે મસાલા ઉમેરવાથી મેથી અને ગાજરનો કુદરતી સ્વાદ દબાઈ શકે છે.
5. પાણી વધારે ન ઉમેરો: મેથીમાંથી પણ ભેજ છૂટે છે. તેથી શરૂઆતમાં વધારે પાણી ઉમેરવાની જરૂર નથી.
6. ધીમી આંચ પર પકાવો: ધીમી આંચ પર શાકને સમય આપવાથી ગાજર સરખું ચડે છે અને મસાલા સારી રીતે ભળી જાય છે.
મેથીની કડવાશ ઓછી કેવી રીતે કરવી?
મેથીનો સ્વાદ થોડો કડવો હોય છે. જો તમને મેથીની કડવાશ ઓછી પસંદ હોય, તો નીચેની રીતો અજમાવી શકો છો.
મેથીમાંથી પીળાં અને ખરાબ પાન દૂર કરો.
તાજી મેથી પસંદ કરો.
ગાજરનું પ્રમાણ મેથીની સરખામણીમાં થોડું વધારે રાખો.
સ્વાદ સંતુલિત કરવા માટે જરૂર લાગે તો એક નાની ચપટી ખાંડ અથવા થોડો ગોળ ઉમેરો.
મેથીને લાંબા સમય સુધી રાંધવાને બદલે યોગ્ય સમય સુધી જ પકાવો.
મેથીને મીઠું લગાવી પાણી નિચોવવાની રીત પણ કેટલાક લોકો અપનાવે છે, પરંતુ તેનાથી પાનમાંથી પાણી સાથે થોડો સ્વાદ પણ નીકળી શકે છે. આ રેસીપીમાં તેની જરૂર નથી.
મેથી ગાજરનું શાક બનાવતી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો
શાકમાં પાણી વધારે થઈ જવું: શરૂઆતમાં વધારે પાણી ન ઉમેરો. જો શાક ભીનું થઈ જાય તો ઢાંકણ ખોલીને ધીમી આંચ પર પકાવો.
ગાજર કાચું રહી જવું: ગાજરને મેથી પહેલાં થોડો સમય પકાવો. જરૂર પડે તો એકથી બે ચમચી પાણી ઉમેરી શકો છો.
મેથી વધારે ચડી જવી: મેથી ઉમેર્યા પછી શાકને વારંવાર તપાસો. વધારે સમય સુધી પકાવવાથી તેનો રંગ અને ટેક્સચર બદલાઈ શકે છે.
મીઠું વધારે થઈ જવું: શક્ય હોય તો થોડું વધારાનું ગાજર અથવા મેથી ઉમેરીને પ્રમાણ સંતુલિત કરો. ફરીથી સ્વાદ તપાસો.
મેથી ગાજરનું શાક કેવી રીતે સાચવવું?
જો શાક વધે તો તેને રૂમ તાપમાને લાંબા સમય સુધી રાખવાને બદલે ઠંડું થયા પછી સ્વચ્છ, ઢાંકણવાળા ડબ્બામાં ફ્રિજમાં મૂકો.
સામાન્ય ખોરાક સુરક્ષા માર્ગદર્શન મુજબ રાંધેલું શાક ફ્રિજમાં 4°C કે તેથી ઓછા તાપમાને 3થી 4 દિવસ સુધી રાખી શકાય છે. ફરી ગરમ કરતી વખતે શાકને સારી રીતે ગરમ કરો. વારંવાર ગરમ અને ઠંડું કરવાનું ટાળો.
મેથી ગાજરનું શાક વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
1. મેથી ગાજરનું શાક બનાવવામાં કેટલો સમય લાગે છે?
મેથી અને ગાજર સાફ કરવામાં લગભગ 10 મિનિટ અને શાક બનાવવામાં લગભગ 20 મિનિટ લાગી શકે છે. કુલ સમય અંદાજે 30 મિનિટ છે.
2. મેથીની કડવાશ કેવી રીતે ઓછી કરવી?
તાજી મેથી પસંદ કરો, ખરાબ પાન દૂર કરો અને ગાજરનું પ્રમાણ થોડું વધારે રાખો. જરૂર લાગે તો એક નાની ચપટી ખાંડ ઉમેરી શકો છો.
3. મેથી ગાજરનું શાક બટાકા વગર બનાવી શકાય?
હા, આ રેસીપીમાં બટાકાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી. મેથી અને ગાજરથી જ સ્વાદિષ્ટ શાક બનાવી શકાય છે.
4. મેથી ગાજરનું શાક બનાવતી વખતે પાણી ઉમેરવું પડે છે?
સામાન્ય રીતે વધારે પાણીની જરૂર નથી. મેથીમાંથી થોડો ભેજ છૂટે છે. ગાજર ચડતું ન હોય તો એકથી બે ચમચી પાણી ઉમેરી શકો છો.
5. મેથી ગાજરનું શાક કઈ રોટલી સાથે સારું લાગે છે?
આ શાક ઘઉંની રોટલી, બાજરીના રોટલા, ભાખરી અને પરાઠા સાથે ખૂબ સરસ લાગે છે.
6. મેથી ગાજરનું શાકમાં કયા મસાલા નાખવા?
રાઈ, જીરું, હિંગ, હળદર, લાલ મરચું અને ધાણાજીરું પાઉડરથી શાકનો સ્વાદ સારો બને છે.
7. મેથી ગાજરનું શાક ફ્રિજમાં રાખી શકાય?
હા, સ્વચ્છ ઢાંકણવાળા ડબ્બામાં રાખીને ફ્રિજમાં 3થી 4 દિવસ સુધી સાચવી શકાય છે. ખાતા પહેલાં સારી રીતે ગરમ કરો.
નિષ્કર્ષ
મેથી ગાજરનું શાક એક સરળ અને સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી ઘરેલું વાનગી છે. ગાજરની મીઠાશ અને મેથીનો વિશિષ્ટ સ્વાદ આ શાકને રોજિંદા ભોજનમાં એક સરસ વિકલ્પ બનાવે છે.
યોગ્ય રીતે મેથી સાફ કરીને, ગાજરને પહેલાં ચડાવીને અને મસાલાનું પ્રમાણ સંતુલિત રાખીને તમે ઘરે સ્વાદિષ્ટ મેથી ગાજરનું શાક બનાવી શકો છો.
જો તમને આ મેથી ગાજરનું શાક બનાવવાની રીત (Methi Gajar Nu Shaak Recipe) પસંદ આવી હોય, તો ઘરે જરૂરથી અજમાવો અને તમારા પરિવાર સાથે ગરમાગરમ રોટલી કે બાજરીના રોટલા સાથે તેનો આનંદ માણો.










0 Comments