મોગરીનું શાક બનાવવાની રીત | દહીં બેસનવાળું ગુજરાતી શાક (Mogri Nu Shaak)
શિયાળાની ઋતુમાં બજારમાં તાજી મોગરી જોવા મળે છે. મોગરી એટલે મૂળાની શીંગ, જેનો સ્વાદ થોડો તીખો અને ખાસ હોય છે. મોગરીમાંથી અનેક પ્રકારની વાનગીઓ બનાવી શકાય છે, પરંતુ આજે આપણે બનાવીશું સ્વાદિષ્ટ મોગરીનું દહીંવાળું શાક.
આ મોગરીનું ગુજરાતી શાક દહીં અને શેકેલા બેસનથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેમાં રાઈ, જીરું, હિંગ, હળદર, લાલ મરચું પાઉડર અને ધાણાજીરું જેવા મસાલાનો વઘાર કરવામાં આવે છે. દહીંની હળવી ખટાશ અને બેસનની ઘટ્ટ ગ્રેવી આ શાકને ખાસ સ્વાદ આપે છે.
જો તમે રોજિંદા ગુજરાતી શાકથી કંઈક અલગ બનાવવા માંગતા હો, તો આ મોગરી બેસનનું શાક ઘરે જરૂર બનાવી શકો છો. આ Mogri Nu Shaak રોટલી, બાજરીનો રોટલો અને જ્વારનો રોટલો સાથે ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે.
મોગરી શું છે? (What is Mogri?)
મોગરીને કેટલીક જગ્યાએ મૂળાની શીંગ અથવા Radish Pods તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે શિયાળાનાં શાકભાજીમાં ઉપયોગમાં લેવાતી એક ખાસ શીંગ છે. મોગરી લીલા અને જાંબલી રંગની વિવિધ જાતોમાં જોવા મળે છે. બજારમાં લીલી મોગરી અને લાલ મોગરી પણ મળી શકે છે.
પર્પલ મોગરી અને લીલી મોગરીના સ્વાદમાં થોડો ફેરફાર હોઈ શકે છે. મોગરીની જાત અને તાજગી પ્રમાણે તેની તીખાશ પણ બદલાય છે. તેથી મોગરીનું શાક બનાવતી વખતે મસાલાનું પ્રમાણ સ્વાદ પ્રમાણે રાખવું જોઈએ.
મોગરીનું શાક બનાવવા માટેની સામગ્રી
તૈયારીનો સમય: અંદાજે 10 મિનિટ
બનાવવાનો સમય: અંદાજે 15–20 મિનિટ
સર્વિંગ: 2–3 વ્યક્તિ માટે
મુખ્ય સામગ્રી
મોગરી – 250 ગ્રામ
દહીં – ½ કપ
શેકેલું ચણાનું બેસન – 4 મોટા ચમચી
તેલ – 2 મોટા ચમચી
રાઈ – ½ નાની ચમચી
જીરું – ½ નાની ચમચી
હિંગ – 1 ચપટી
હળદર – ¼ નાની ચમચી
લાલ મરચું પાઉડર – ½ નાની ચમચી અથવા સ્વાદ પ્રમાણે
ધાણાજીરું પાઉડર – 1 નાની ચમચી
કસૂરી મેથી – 1 નાની ચમચી
લીલાં મરચાં – 2 નંગ
મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
પાણી – જરૂર મુજબ
કોથમીર – સજાવટ માટે
મોગરીનું શાક બનાવવાની રીત (Mogri Sabji Recipe)
હવે જાણીએ મોગરીનું શાક ઘરે બનાવવાની સરળ રીત. નીચે આપેલા સ્ટેપ પ્રમાણે તમે સ્વાદિષ્ટ દહીં-બેસનવાળું મોગરીનું શાક સરળતાથી બનાવી શકો છો.
સ્ટેપ 1: મોગરી સાફ કરીને સમારી લો
સૌપ્રથમ તાજી અને કુમળી મોગરી પસંદ કરો. મોગરીને સ્વચ્છ પાણીથી સારી રીતે ધોઈ લો. તેના બંને છેડા જરૂર પ્રમાણે કાઢી નાખો અને મોગરીને મધ્યમ લંબાઈના ટુકડામાં સમારી લો.
જો મોગરી વધારે જાડી હોય તો તેને બે ભાગમાં કાપી શકો છો. સમારેલી મોગરીનું વધારાનું પાણી નિતારી લો. લીલી મોગરી અથવા લાલ મોગરી, બંનેમાંથી આ રેસીપી બનાવી શકાય છે.
સ્ટેપ 2: દહીં અને બેસનની પેસ્ટ બનાવો
એક બાઉલમાં દહીં લો. તેમાં શેકેલું બેસન એટલે કે ચણાનો લોટ ઉમેરો. હવે થોડું પાણી નાખીને બરાબર ફેંટી લો, જેથી તેમાં ગાંઠો ન રહે.
દહીં અને બેસનનું મિશ્રણ એકદમ સ્મૂથ હોવું જોઈએ. આ મિશ્રણથી મોગરીના શાકની ગ્રેવી ઘટ્ટ અને સ્વાદિષ્ટ બનશે.
સ્ટેપ 3: મસાલાનો વઘાર કરો
કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ અને જીરું ઉમેરો. રાઈ તતડે અને જીરું સુગંધ આપે એટલે હિંગ અને સમારેલાં લીલાં મરચાં ઉમેરો.
ત્યારબાદ હળદર નાખીને તરત જ સમારેલી મોગરી ઉમેરો. મોગરીને મધ્યમ તાપે 2–3 મિનિટ હલાવીને સાંતળો.
સ્ટેપ 4: મોગરીને નરમ થાય ત્યાં સુધી ચડાવો
હવે મોગરીમાં મીઠું ઉમેરો અને થોડું પાણી છાંટો. કડાઈને ઢાંકીને મધ્યમથી ધીમા તાપે મોગરી નરમ થાય ત્યાં સુધી ચડવા દો.
વચ્ચે એકવાર ઢાંકણ ખોલીને હલાવી લો. મોગરી વધારે બફાઈને એકદમ ગળી ન જાય તેનું ધ્યાન રાખો.
સ્ટેપ 5: દહીં-બેસનનું મિશ્રણ ઉમેરો
મોગરી નરમ થાય એટલે ગેસ ધીમો કરો. તૈયાર કરેલું દહીં અને બેસનનું મિશ્રણ ફરી એકવાર હલાવીને કડાઈમાં ધીમે ધીમે ઉમેરો.
સાથે ધાણાજીરું પાઉડર અને લાલ મરચું પાઉડર ઉમેરો. સતત હલાવતા રહો, જેથી દહીં ફાટે નહીં અને બેસન તળિયે ચોંટે નહીં.
સ્ટેપ 6: ગ્રેવીને ઘટ્ટ બનાવો
હવે જરૂર પ્રમાણે થોડું પાણી ઉમેરો. શાકને ધીમા તાપે 4–5 મિનિટ હલાવતા રાંધો. ગ્રેવી ઘટ્ટ થવા લાગે એટલે કસૂરી મેથી હાથથી મસળીને ઉમેરો.
એકવાર સ્વાદ ચાખી મીઠું અને તીખાશ જરૂર પ્રમાણે સરખાં કરી લો. ગેસ બંધ કરીને ઉપરથી સમારેલી કોથમીર ઉમેરો.
સ્ટેપ 7: મોગરીનું શાક પીરસો
ગરમાગરમ દહીં બેસનવાળું મોગરીનું શાક તૈયાર છે. આ Mogri Recipe in Gujarati રોટલી, બાજરીના રોટલા, જ્વારના રોટલા અથવા ફૂલકા સાથે પીરસી શકાય છે.
મોગરીનું શાક સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે ખાસ ટિપ્સ
કુમળી મોગરી પસંદ કરો: તાજી અને નરમ મોગરી ઝડપથી ચડે છે અને ખાવામાં સારી લાગે છે.
બેસન શેકેલું વાપરો: બેસનને હળવું શેકવાથી તેની કાચી વાસ ઓછી થાય છે.
દહીં સારી રીતે ફેંટો: દહીંમાં ગાંઠો હોય તો ગ્રેવી સ્મૂથ નહીં બને.
ધીમા તાપે દહીં ઉમેરો: વધારે ગરમ કડાઈમાં દહીં ઉમેરવાથી તે ફાટી શકે છે.
પાણી એકસાથે ન ઉમેરો: ગ્રેવીની ઘટ્ટતા પ્રમાણે થોડું થોડું પાણી ઉમેરો.
મસાલો સ્વાદ પ્રમાણે રાખો: મોગરીમાં પોતાની કુદરતી તીખાશ હોઈ શકે છે, એટલે શરૂઆતમાં ઓછું મરચું નાખવું.
તાજી કોથમીર ઉમેરો: છેલ્લે કોથમીર ઉમેરવાથી શાકમાં સરસ સુગંધ આવે છે.
મોગરીનું શાક કડવાશ વગર કેવી રીતે બનાવવું?
મોગરીની કેટલીક જાતોમાં કુદરતી રીતે થોડો તીખો અથવા કડવો સ્વાદ હોઈ શકે છે. મોગરીની તાજગી અને જાત પ્રમાણે આ સ્વાદ બદલાય છે.
શક્ય હોય ત્યાં સુધી કુમળી અને તાજી મોગરી પસંદ કરો.
મોગરીને સારી રીતે ધોઈને તેના કઠણ છેડા કાઢી નાખો.
શાક બનાવતાં પહેલાં મોગરીનો નાનો ટુકડો ચાખી તેની તીખાશનો અંદાજ લો.
જરૂર જણાય તો સમારેલી મોગરીને થોડું મીઠું લગાવી 10 મિનિટ રાખીને પાણી નિતારી શકો છો.
વધારે કડવાશ હોય તો મોગરીને થોડું ઉકાળી તેનું પાણી કાઢી પછી શાકમાં વાપરી શકાય છે. જોકે આથી તેનો સ્વાદ અને ટેક્સચર થોડો બદલાઈ શકે છે.
કાઠિયાવાડી મોગરીનું શાક કેવી રીતે બનાવવું?
કાઠિયાવાડી શાકમાં સામાન્ય રીતે મસાલાનો સ્વાદ થોડો વધારે રાખવામાં આવે છે. તમે આ રેસીપીને કાઠિયાવાડી મોગરીનું શાક બનાવવા માંગતા હો તો સ્વાદ પ્રમાણે લાલ મરચું પાઉડર, ધાણાજીરું અને થોડો કાઠિયાવાડી શાક મસાલો ઉમેરી શકો છો.
દહીં અને બેસનની ગ્રેવીને ધીમા તાપે રાંધો, જેથી મસાલા અને દહીંનો સ્વાદ મોગરીમાં સારી રીતે ભળી જાય. મસાલાનું પ્રમાણ તમારી પસંદગી પ્રમાણે રાખો.
મોગરીના શાકમાં બેસન ક્યારે નાખવું?
મોગરી નરમ થઈ જાય ત્યારબાદ દહીં સાથે ફેંટેલું શેકેલું બેસન ઉમેરવું. બેસન સીધું કડાઈમાં નાખવાથી ગાંઠો પડી શકે છે. તેથી તેને પહેલાં દહીં અને થોડા પાણી સાથે સ્મૂથ પેસ્ટ બનાવી લેવી.
મોગરીના શાકમાં દહીં ક્યારે ઉમેરવું?
દહીં મોગરી ચડી ગયા પછી અને ગેસ ધીમો કર્યા બાદ ઉમેરવું. દહીં ઉમેરતી વખતે સતત હલાવતા રહેવું. આ રીતે દહીં ફાટવાની શક્યતા ઓછી થાય છે અને ગ્રેવી સરસ બને છે.
મોગરીનું શાક શેની સાથે ખાવું?
મોગરીનું દહીંવાળું શાક નીચેની ગુજરાતી વાનગીઓ સાથે પીરસી શકાય છે:
ગરમાગરમ ગુજરાતી રોટલી
બાજરીનો રોટલો
જ્વારનો રોટલો
ફૂલકા
સાદો બાફેલો ભાત
ખાસ કરીને બાજરીનો રોટલો અને દહીંવાળું મોગરીનું શાક શિયાળાના ભોજનમાં સરસ લાગે છે.
મોગરીના શાક વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
1. મોગરીનું શાક કેવી રીતે બનાવવું?
મોગરીને ધોઈ સમારીને તેલ, રાઈ, જીરું, હિંગ અને મસાલા સાથે સાંતળો. ત્યારબાદ તેને નરમ થાય ત્યાં સુધી ચડાવો. દહીં અને શેકેલા બેસનનું મિશ્રણ ઉમેરી ધીમા તાપે રાંધો.
2. મોગરીનું શાક ઘરે બનાવવાની સરળ રીત કઈ છે?
મોગરીને સમારીને વઘારમાં સાંતળો. તે નરમ થાય પછી દહીં અને બેસનની પેસ્ટ ઉમેરો. મસાલા નાખીને થોડી મિનિટ રાંધો. આ રીતે ઘરે સરળતાથી મોગરીનું શાક બનાવી શકાય છે.
3. મોગરીનું દહીંવાળું શાક કેવી રીતે બનાવવું?
મોગરીને મસાલાના વઘારમાં ચડાવ્યા પછી ફેંટેલું દહીં અને શેકેલા બેસનનું મિશ્રણ ઉમેરો. ધીમા તાપે સતત હલાવતા રાંધો, જેથી સ્વાદિષ્ટ દહીંવાળું શાક તૈયાર થાય.
4. મોગરીના શાકમાં બેસન ક્યારે નાખવું?
મોગરી નરમ થઈ જાય પછી દહીં સાથે મિક્સ કરેલું બેસન ઉમેરવું. બેસન પહેલાંથી દહીંમાં બરાબર ફેંટેલું હોવું જોઈએ.
5. મોગરીના શાકમાં દહીં ક્યારે ઉમેરવું?
મોગરી ચડી જાય ત્યારબાદ ગેસ ધીમો કરીને દહીંનું મિશ્રણ ઉમેરવું. સતત હલાવવાથી દહીં ફાટતું અટકાવવામાં મદદ મળે છે.
6. મોગરીનું શાક કડવાશ વગર કેવી રીતે બનાવવું?
કુમળી અને તાજી મોગરી પસંદ કરો. તેના કઠણ છેડા કાઢી નાખો અને જરૂર પડે તો થોડું ઉકાળીને પાણી નિતારી લો. મોગરીની જાત પ્રમાણે સ્વાદ બદલાઈ શકે છે.
7. મોગરીનું શાક રોટલી સાથે કેવી રીતે બનાવવું?
દહીં અને બેસનની ઘટ્ટ ગ્રેવીવાળું મોગરીનું શાક બનાવો. તેને ગરમાગરમ રોટલી સાથે પીરસો. બાજરીનો રોટલો અને જ્વારનો રોટલો પણ તેની સાથે સરસ લાગે છે.
8. લાલ મોગરીનું શાક બનાવવાની રીત શું છે?
લાલ મોગરીને પણ લીલી મોગરીની જેમ ધોઈને સમારી શકાય છે. ત્યારબાદ રાઈ, જીરું, હિંગ અને મસાલાના વઘારમાં સાંતળીને દહીં-બેસનની ગ્રેવીમાં રાંધો. મોગરીની જાત પ્રમાણે રાંધવાનો સમય થોડો બદલાઈ શકે છે.
9. Mogri Nu Shaak અને Mogri Sabji Recipe એક જ છે?
હા, Mogri Nu Shaak અને Mogri Sabji Recipe બંને મોગરીમાંથી બનતા શાક માટે વપરાતા નામ છે. તેની બનાવવાની રીત અને મસાલા ઘરની પરંપરા પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે.
10. Radish Pods Sabji શું છે?
Radish Pods Sabji એટલે મૂળાની શીંગ એટલે કે મોગરીમાંથી બનાવવામાં આવતું શાક. તેને ગુજરાતી મસાલા, દહીં અથવા અન્ય સામગ્રી સાથે અલગ અલગ રીતે બનાવી શકાય છે.
અંતિમ વાત
મોગરીનું શાક શિયાળામાં બનાવી શકાય તેવી સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી વાનગી છે. દહીંની હળવી ખટાશ, શેકેલા બેસનની ઘટ્ટ ગ્રેવી અને રાઈ-જીરું-હિંગના વઘારથી આ મોગરીની સબ્જી ખાસ સ્વાદ આપે છે.
તમે લીલી મોગરી અથવા લાલ મોગરીમાંથી તમારી પસંદગી પ્રમાણે આ રેસીપી બનાવી શકો છો. જો તમને ગુજરાતી શાક અને કાઠિયાવાડી વાનગીઓ પસંદ હોય, તો આ Mogri Nu Shaak ઘરે જરૂર અજમાવો.
Gujarati Recipe Hub – Learn & Cook પર આવી જ સરળ અને સ્વાદિષ્ટ ગુજરાતી રેસીપી વાંચતા રહો. આ રેસીપી બનાવી હોય તો તમારો અનુભવ કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવશો.








0 Comments